ابو القاسم سلطانى
314
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
Code - 2652 امارنطون Helichrysum stoechas DC . گياهى است به ارتفاع تا 100 سانتيمتر ، خيلى معطر ، پايا ، تقريبا چوبى از خانواده Compositae . برگها خطى ، باريك ، ساقه آغوشى ، داراى كرك سفيد گاهى سطح فوقانى بدون كرك . گلهاى جوان زردرنگ ، گريبانك گل در تمام فصول پايدار است . محل رويش گياه جنوب و غرب اروپا است . تاريخچه : به يونانى گياه را Elychryso , Amaranton و ديوسكوريد آن را Helicryson ناميده كه اصطفن و حنين به " خريسيون اليخريسوا " معرب نمودهاند . ديوسكوريد مىنويسد : " آن را خروسنثمن و امارنطون مىنامند و از آن براى سر بتها تاج درست مىكنند . نوشيدن كاپيتولهاى آن در سختى دفع ادرار ، گزيدگى حشرات ، سياتيك ، پارگى وسط عضله موثر و قاعدهآور است . خوردن سرشاخههاى آن با عسل آب خون لخته شده در مثانه و شكم را حل و آميخته آن با شراب سفيد نزله را قطع مىكند . به معده زيان مىرساند و قرار دادن آن بين لباسهاى پشمى آنها را ( از بيدزدگى ) محافظت مىنمايد ( ديوسكوريد : 1 * ) . اماريطون ، جالينوس در مقاله ششم گويد گياه خاصيت لطيفكننده و قطعهقطعهكننده اخلاط غليظ ( 2 * ) را دارد ( رازى : 3 * ) . بعضى آن را از انواع " اقحوان " مىدانند ولى به نظر من از انواع " قيصوم " است و خود آن را ديدهام ( ابن بيطار : 4 * ) . " نباتى است به قدر ذرعى برگ آن باريك و پراكنده و قبه آن مستدير سفيد و بعضى سرخ و به قدر فندقى و بر گرد قبه آن دايره زردى و تخم آن باريك و منبت آن كوههاى خالى از اشجار " طبيعت آن گرم و خشك و مانع ريختن مواد به معده و خشككننده رطوبت آن است . به دهانه معده زيان مىرساند ، مصلح آن آشاميدن آب به و مقدار خوراك كاپيتولهاى آن 9 قيراط ( هر قيراط معادل 277 / . گرم است ) ( حكيم مومن و عقيلى خراسانى : 5 * ) . خواص : معرق ، ضد التهاب موارد مصرف : نزله ، برونشيت ، التهاب قصبه و حنجره . اشكال داروئى و مقادير خوراك : گرد كاپيتولها نصف قاشق تا يك قاشق ، 3 بار در روز ، جوشانده 30 گرم از كاپيتولهاى خشك در يك ليتر آب ، مدت 20 دقيقه جوشانده سپس صاف كرده 3 فنجان در روز .